Eduscience

Eduscience

Pierwsze źródła hydrotermalne odkryto w 1977 roku podczas ekspedycji morskiej mającej na celu eksplorację Grzbietu Wschodniopacyficznego.

Źródła hydrotermalne występują w rejonach ryftów, czyli miejsc, w których płyty litosfery się od siebie oddalają. Na dnie oceanów w tych strefach występują grzbiety oceaniczne, ponieważ są to miejsca wylewu lawy. Wylewom lawy towarzyszą wypływy przegrzanej wody (mającej temperaturę nawet ponad 350°C). Woda może osiągać tak wysoką temperaturę dzięki wysokiemu ciśnieniu, które panuje na dużej głębokości oceanu. W przegrzanej wodzie są rozpuszczone różne minerały, które w kontakcie z wodą morską (mającą na tej głębokości tylko kilka stopni) wytrącają się, budując skalne kominy. Z kominów wydobywa się woda przypominająca wyglądem dym.

W pobliżu Wysp Galapagos geolog Robert Ballard i biolog J. „Fred” Grassle dotarli nad takie ogromne skaliste kominy, z wydobywającą się z nich niezwykle gorącą wodą. Odkryte kominy zostały nazwane „czarnymi kominami”. Podobne źródła hydrotermalne zostały znalezione również w innych częściach Oceanu Spokojnego, Atlantyckiego i Indyjskiego, a nawet w środowisku słodkowodnym na dnie jeziora Bajkał na Syberii (położonego w rowie tektonicznym, w tzw. ryfcie bajkalskim).

Nie wszystkie źródła hydrotermalne są nazywane „czarnymi kominami”, jedynie te, którym towarzyszy pojawienie się czarnego „dymu” spowodowanego obecnością siarczków, ołowiu, kobaltu, cynku, miedzi i srebra w wodzie. Skład mineralny wypływającej wody jest różny w zależności od ujścia i zmienia się w czasie. Niektóre ujścia są nazywane „białymi kominami”, ponieważ wypływa z nich woda wzbogacona w gips i cynk, mająca małą zawartość miedzi i żelaza. Niektórym wypływom wody w ogóle nie towarzyszy „dym”. Są to miejsca wypływu ze szczelin lub z porowatego podłoża chłodnych płynów hydrotermalnych, których wymieszanie z zimną wodą morską oraz rozdział wody i osadu nastąpiło pod powierzchnią skał. 


Tekst: dr Beata Szymczycha

Galeria zdjęć

2 Krajowa Konferencja Scientix "Dobre praktyki STEM"

Serdecznie zapraszamy na 2. Krajową Konferencję Scientix „Dobre Praktyki STEM” dla nauczycieli przedmiotów matematyczno-przyrodniczych, która odbędzie się w dn. 23-24.11.2018 r. w Warszawie. Zapisy właśnie ruszyły, a organizatorzy jak zwykle…

Czytaj więcej

Webinaria Scientix dla nauczycieli

Serdecznie zapraszamy na webinaria dla nauczycieli przedmiotów przyrodniczych. W cztery kolejne środy o godzinie 15.00 zabierzemy Państwa w podróż do świata nauki. Pokażemy ciekawe materiały do pracy z uczniami i zaprezentujemy różne sposoby…

Czytaj więcej

Zdrowe opalanie, czyli jakie?

Jak długo mogę się dziś opalać? To pytanie zadajemy sobie szczególnie w bardzo słoneczne dni. Czy możliwe jest wyznaczenie czasu opalania, w którym naszemu organizmowi dostarczymy dawkę promieniowania potrzebną do wytworzenia witaminy D3, a jednocześnie…

Czytaj więcej

Wakacyjna lektura dla nauczycieli

Zachęcamy do wpisania na swoją wakacyjną listę lektur dwóch nowych raportów dotyczących edukacji przyrodniczej. To idealne lektury letnie dla tych wszystkich, którzy zainteresowani są nauczaniem STEM oraz wykorzystaniem gier w nauczaniu!

Czytaj więcej