Eduscience

Propozycja 5.



Obserwatorium Astrogeodynamiczne w Borówcu
Drapałka 4, 62-035 Kórnik

Maksymalna liczba uczniów podczas zajęć to 15.

Sprawdź wolne terminy w harmonogramie

Czym zajmuje się Obserwatorium Astrogeodynamiczne?

Czas trwania: 45 minut

Obserwatorium Astrogeodynamiczne w Borówcu jest częścią Centrum Badań Kosmicznych PAN. Do głównych zadań obserwatorium należą:

  • udział w tworzeniu międzynarodowej skali czasu UTC,
  • tworzenie polskiej atomowej skali czasu TA(PL),
  • porównywanie zegarów atomowych technikami transferu czasu,
  • pomiary GNSS (ang. Global Navigation Satellite System) – ogólnoświatowego cywilnego systemy nawigacji,
  • pomiary laserowe sztucznych satelitów Ziemi.

Podczas zajęć w obserwatorium uczestnicy wycieczki poznają historię badań prowadzonych w tym miejscu. Będą mieli także okazję zwiedzić obserwatorium, m.in. jedyną w Polsce i jedną z niewielu na świecie stację laserową. Zapoznają się z metodami prowadzonych badań oraz stosowaną aparaturą.

Pomiary laserowe a wędrówka kontynentów

Czas trwania: 45 minut

W Obserwatorium w Borówcu działa permanentna stacja GPS zajmująca się obserwacją satelitów na potrzeby Globalnego Systemu Nawigacji Satelitarnej. Dzięki współpracy obserwatorium z ponad 200 ogólnoświatowymi agencjami możliwe jest uzyskiwania jak najdokładniejszych pomiarów. Podczas wycieczki uczniowie poznają zastosowanie badań laserowych i GPS do określania kierunków i tempa przemieszczania się płyt litosfery oraz pionowych ruchów skorupy ziemskiej.

W jaki sposób odkrywamy Kosmos?

Czas trwania: 45 minut

Stacja laserowa obserwatorium w Borówcu jest częścią International Laser Ranging Service, międzynarodowej organizacji skupiającej podobne placówki z całego świata. Stacja wykonuje laserowe pomiary odległości sztucznych satelitów Ziemi.

Podczas zajęć uczniowie dowiedzą się, czym jest światło laserowe, czym różni się od innych rodzajów światła oraz w jaki sposób prowadzi się obserwacje laserowe. Poznają, czym jest wyznaczanie rozbieżności wiązki laserowej, wyznaczenie pola powierzchni przekroju poprzecznego wiązki laserowej dla satelitów na różnych wysokościach i na powierzchni Księżyca, lokalizowanie wybranych satelitów na niebie.

Uczniowie będą mieli okazję poznać wkład polskich naukowców w odkrywanie tajemnic Kosmosu (wysłanie w przestrzeń kosmiczną satelity BRITE). Na najmłodszych uczestników wycieczki czekają zajęcia praktyczne – konstruowanie modelu satelity BRITE. Wszyscy zaś będą mogli poznać ciekawostki związane z fizyką i astronomią, m.in. światłowody, laserową harfę Jeana-Michela Jarre’a, skończoną szybkość światła i konsekwencje tego faktu (paradoks bliźniąt, podróże międzygwiezdne, dylatacja czasu).

Co lata nad naszymi głowami?

Czas trwania: 45 minut

Wystrzelenia pierwszego sztucznego satelity Sputnika I zapoczątkowało Wielki Wyścig w dziedzinie astronautyki między dwoma mocarstwami: ZSRR i USA. Finałem tego wyścigu było lądowanie załogi Apollo 11 na Księżycu 20 lipca 1969 roku. Szybko zrozumiano, jakie korzyści płyną z eksploracji Kosmosu. Na potrzeby różnych misji projektuje się różne satelity. Mamy satelity teledetekcyjne, telekomunikacyjne, nawigacyjne, meteorologiczne, oceanograficzne, geofizyczne, geodynamiczne, militarne. Zaistniała również ogromna potrzeba śledzenia i ciągłego monitorowania takich obiektów, których liczba bardzo szybko rosła. Pojawił się problem braku miejsca w przestrzeni wokół Ziemi. Przybywało satelitów, jak i sztucznych śmieci kosmicznych - pozostałości po rozbitych satelitach i rakietach, jak też nieczynnych już satelitów.. Utrudniało to przygotowywanie kolejnych misji i groziło kolizjami różnych obiektów na orbicie, jak też zderzeniami z obiektami pochodzenia naturalnego.

Nad tym, jak radzić sobie z tego typu problemami, zastanawiają się naukowcy na całym świecie. Temu zagadnieniu będzie także poświęcona ta część zajęć. Uczniowie dowiedzą się, jakie typy satelitów latają nad naszymi głowami, co i jak widzą takie satelity i do czego służą.

Międzynarodowa Stacja Kosmiczna ISS

Czas trwania: 45 minut

Międzynarodowa Stacja Kosmiczna ISS (ang. International Space Station) to jedyne miejsce poza Ziemią, w którym żyje człowiek. To największy sztuczny satelita i największe laboratorium kosmiczne, jakie kiedykolwiek okrążało Ziemię. Jak wygląda życie na ISS, jak wyglądają Ziemia i Kosmos z pokładu ISS i po co nam takie kosmiczne laboratorium, jak każdy z nas może śledzić ISS? Odpowiedzi na te i inne pytania uczniowie znajdą podczas tej części zajęć. Istnieje także możliwość połączenia na żywo ze stacją i podejrzenia, co aktualnie dzieje się na pokładzie ISS (zależy to jednak od tego, czy astronauci odpoczywają - śpią, czy też nie).

Propozycja zajęć praktycznych (także w terenie):

Czas trwania: dostosowany do potrzeb grupy i warunków

  • Obserwacje plam słonecznych (tylko wtedy, kiedy będzie bezchmurna pogoda).
  • Sklejanie modelu satelity BRITE, wyklejanie Układu Słonecznego (zajęcia dla najmłodszych uczniów szkół podstawowych).
  • Odnajdywanie i rozpoznawanie obserwowanych obiektów za pomocą teleskopu (zajęcia dla uczniów szkół podstawowych).
  • Quiz astronomiczny.

Propozycja zajęć uzupełniających do realizacji na koszt szkoły

Zamek w Kórniku
Zamkowa 5, 62-035 Kórnik

Zamek jest bez wątpienia głównym obiektem turystycznym miasta Kórnik. Położony jest w odległości zaledwie kilku kilometrów od Obserwatorium Astrogeodynamicznego w Borówcu. Jest on nie tylko siedzibą biblioteki rodowej Działyńskich, obecnie biblioteki Polskiej Akademii Nauk, ale także wspaniałym obiektem architektonicznym, mieszczącym w swych wnętrzach muzeum.

Arboretum Instytutu Dendrologii Polskiej Akademii Nauk w Kórniku
Parkowa 5, 62-035 Kórnik

Na uczestników zajęć w Arboretum Kórnickim czekają przygotowane zielone lekcje. Uczniowie mogą także przejść ścieżką turystyczno-edukacyjną „Drzewa świata”, na której będą wędrować szlakiem 25 wybranych gatunków drzew występujących w naturze na obszarach Europy, Azji i Ameryki Północnej.

Wakacyjna lektura dla nauczycieli

Zachęcamy do wpisania na swoją wakacyjną listę lektur dwóch nowych raportów dotyczących edukacji przyrodniczej. To idealne lektury letnie dla tych wszystkich, którzy zainteresowani są nauczaniem STEM oraz wykorzystaniem gier w nauczaniu!

Czytaj więcej