Eduscience

Eduscience

Zapis wstrząsu o magnitudzie 8,2 w Chile, do którego doszło o 1:46 <br />
według czasu obowiązującego w Polsce. Zapis pochodzi ze stacji Polskiej <br />
Szerokopasmowej Sieci Sejsmologicznej.

Pierwszego kwietnia 2014 o godz. 23:46 (UTC), czyli w Polsce już drugiego kwietnia o 1:46 doszło do silnego trzęsienia ziemi u wybrzeża Chile. Magnituda wstrząsu wynosiła 8,2 w otwartej skali magnitudy momentu sejsmicznego – według USGS (United States Geological Survey) i EMSC (European-Mediterranean Seismological Centre).

Ognisko trzęsienia ziemi znajdowało się na głębokości 20 km pod powierzchnią ziemi w strefie subdukcji na granicy płyt Nazca i południowoamerykańskiej, gdzie oceaniczna płyta Nazca zagłębia się pod płytę kontynentalną. Rejon ten charakteryzuje się bardzo dużą aktywnością sejsmiczną, która skutkuje bardzo silnymi trzęsieniami ziemi, m.in. w tej strefie ciągnącej się wzdłuż całego wybrzeża Ameryki Południowej w 1960 roku doszło do najsilniejszego trzęsienia ziemi kiedykolwiek zarejestrowanego instrumentalnie o magnitudzie 9,5. Ostatnie bardzo silne zjawisko sejsmiczne w tym regionie wystąpiło w 2010 roku i miało magnitudę 8,8. Wymienione zjawiska wystąpiły w różnych fragmentach strefy subdukcji, lecz charakteryzował je podobny mechanizm ogniskowy będący uskokiem odwróconym. W rejonie dzisiejszego zjawiska ostatnie tak silne wstrząsy były raportowane w kronikach historycznych pod koniec XIX wieku (w 1868 i 1877 roku, oba o M 8,8). Na obszarze epicentralnym wstrząsu z 1 kwietnia 2014 roku – w ciągu dwóch tygodni – od 16 marca do 1 kwietnia zaobserwowano 4 wstrząsy o magnitudzie powyżej 6, ponad 60 zjawisk o M>4 i około 40 wstrząsów o M>5.

Obszar tego fragmentu strefy subdukcji, na którym doszło do rozrywu i w jego efekcie do trzęsienia ziemi, znajdował się w rejonie tzw. luki sejsmicznej Iquique. Ponieważ w tym miejscu od dawna nie doszło do silnego wstrząsu, ta część strefy subdukcji długo gromadziła energię sprężystą powstającą wskutek ruchu płyt litosfery. Średnia prędkość ruchu płyt w strefie subdukcji między płytą Nazca a płytą południowoamerykańską wynosi około 7 cm na rok. Deformacja powierzchni kontynentu spowodowana ruchem płyt litosfery odbywająca się od wielu milionów lat uwidacznia się w postaci Andów oraz Rowu Atakamskiego u wybrzeży Ameryki Południowej. Obecnie ciągłe zagłębianie się płyty oceanicznej (Nazca) pod płytę kontynentalną (południowoamerykańską) powoduje dalsze wypiętrzanie Andów, któremu towarzyszą wstrząsy sejsmiczne.

Zjawisko z 1 kwietnia zostało zarejestrowane na całym świecie, również przez stacje sejsmologiczne w Polsce.

Przykładowe zapisy drgań ze stacji Polskiej Szerokopasmowej Sieci Sejsmologicznej znajdują się na rysunku.

 

Tekst: dr Grzegorz Lizurek

Galeria zdjęć

Zdrowe opalanie, czyli jakie?

Jak długo mogę się dziś opalać? To pytanie zadajemy sobie szczególnie w bardzo słoneczne dni. Czy możliwe jest wyznaczenie czasu opalania, w którym naszemu organizmowi dostarczymy dawkę promieniowania potrzebną do wytworzenia witaminy D3, a jednocześnie…

Czytaj więcej

Wakacyjna lektura dla nauczycieli

Zachęcamy do wpisania na swoją wakacyjną listę lektur dwóch nowych raportów dotyczących edukacji przyrodniczej. To idealne lektury letnie dla tych wszystkich, którzy zainteresowani są nauczaniem STEM oraz wykorzystaniem gier w nauczaniu!

Czytaj więcej