Stan środowiska naturalnego, a zwłaszcza zanieczyszczeń powietrza można monitorować za pomocą bioindykatorów, czyli naturalnych czujników. Wśród nich najważniejszymi są zwykłe porosty.
W czasie wykopalisk przeprowadzonych w XIX w. w Jaskini Wierzchowskiej Górnej – największej jaskini na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej, której długość korytarzy wynosi około 1000 metrów, Godfryd Ossowski dokonał zdumiewających odkryć.
W świecie zwierząt przystosowanie do warunków życia często manifestuje się niezwykłym wyglądem, z którego możemy odczytywać, jak przebiegała ewolucja cech ułatwiających przetrwanie w środowisku.